Karmaşık Analiz · İspat

Euler'in Formülü

$$ e^{i\pi} + 1 = 0 $$

Euler'in özdeşliği olarak da bilinen bu denklem, matematik tarihinin en güzel denklemi olarak kabul edilir. Beş temel matematiksel sabiti bir araya getirir: $e$, $i$, $\pi$, $1$ ve $0$. 1748'de Leonhard Euler tarafından yayımlanan bu formül, karmaşık analizin temel taşlarından biridir. İşte Euler'in formülünün türetilişi:

1 $e^{i\theta}$'nın Maclaurin serisi

$e^x$'in Maclaurin serisi açılımını hatırlayalım:

$$ e^x = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \frac{x^4}{4!} + \cdots $$

Şimdi $x = i\theta$ yazalım:

$$ e^{i\theta} = 1 + i\theta + \frac{(i\theta)^2}{2!} + \frac{(i\theta)^3}{3!} + \frac{(i\theta)^4}{4!} + \frac{(i\theta)^5}{5!} + \cdots $$
2 $i$'nin kuvvetlerini hesapla

$i^2 = -1$, $i^3 = -i$, $i^4 = 1$, $i^5 = i$ olduğunu biliyoruz. Buna göre:

$$ e^{i\theta} = 1 + i\theta - \frac{\theta^2}{2!} - \frac{i\theta^3}{3!} + \frac{\theta^4}{4!} + \frac{i\theta^5}{5!} - \frac{\theta^6}{6!} - \frac{i\theta^7}{7!} + \cdots $$
3 Gerçel ve sanal kısımları ayır

Şimdi gerçel ve sanal terimleri ayrı ayrı gruplayalım:

$$ e^{i\theta} = \underbrace{\left( 1 - \frac{\theta^2}{2!} + \frac{\theta^4}{4!} - \frac{\theta^6}{6!} + \cdots \right)}_{\text{gerçel kısım}} + i \underbrace{\left( \theta - \frac{\theta^3}{3!} + \frac{\theta^5}{5!} - \frac{\theta^7}{7!} + \cdots \right)}_{\text{sanal kısım}} $$
4 $\cos\theta$ ve $\sin\theta$'yı tanı

$\cos\theta$ ve $\sin\theta$'nın Maclaurin serilerini hatırlayalım:

$\cos\theta$ $$ \cos\theta = 1 - \frac{\theta^2}{2!} + \frac{\theta^4}{4!} - \frac{\theta^6}{6!} + \cdots $$
$\sin\theta$ $$ \sin\theta = \theta - \frac{\theta^3}{3!} + \frac{\theta^5}{5!} - \frac{\theta^7}{7!} + \cdots $$

Bu durumda:

$$ e^{i\theta} = \cos\theta + i\sin\theta $$

İşte bu, Euler'in formülü'dür.

5 $\theta = \pi$ yaz

$\cos\pi = -1$ ve $\sin\pi = 0$ olduğuna göre:

$$ e^{i\pi} = -1 + i \cdot 0 = -1 $$
6 Euler'in özdeşliğine ulaş

Her iki tarafa $1$ ekleyelim:

$$ e^{i\pi} + 1 = 0 $$
Sonuç
$$ e^{i\pi} + 1 = 0 $$
Euler'in özdeşliği, matematikteki beş temel sabiti tek bir denklemde birleştirir: Richard Feynman, bu formülü "matematiğin en dikkat çekici formülü" olarak tanımlamıştır.