Bu bölümde, kondansatörlerin ne olduğunu, sığa (kapasitans) kavramını, birimini ve farklı kondansatör türlerini öğreneceğiz.
Kondansatör, elektrik yükü depolayan pasif bir devre elemanıdır. Tipik olarak birbirine yakın iki iletken levhadan oluşur ve aralarında yalıtkan bir madde (hava, kağıt, seramik vb.) bulunur.
Burada:
Sığanın SI birimi Farad'dır. $1 \text{ F} = 1 \text{ C/V}$.
1 Farad çok büyük bir birimdir. Pratikte kullanılan kondansatörler genellikle mikrofarad ($\mu$F), nanofarad (nF) veya pikofarad (pF) mertebesindedir.
| Tip | Yapısı | Özellikleri |
|---|---|---|
| Paralel Levhalı | İki paralel iletken levha | En basit tip, $C = \varepsilon_0 A/d$ |
| Silindirik | İki eş merkezli silindir | Kablo kondansatörleri |
| Küresel | İki eş merkezli küre | Nadir kullanılır, teorik önemi vardır |
| Elektrolitik | Alüminyum veya tantal | Yüksek sığa, polariteli (+, - uçları var) |
| Seramik | Seramik disk | Küçük sığa, polaritesiz, yüksek frekans |
Bir kondansatör $V = 50 \text{ V}$ potansiyel fark altında $Q = 2 \times 10^{-4} \text{ C}$ yük depoluyor. Kondansatörün sığasını bulunuz.
$\boxed{C = 4 \text{ } \mu\text{F}}$
Sığası $C = 10 \text{ } \mu\text{F}$ olan bir kondansatör $V = 100 \text{ V}$'luk bir kaynağa bağlanıyor. Kondansatörde depolanan yükü bulunuz.
$\boxed{Q = 1 \text{ mC}}$
Sığası $C = 5 \text{ } \mu\text{F}$ olan bir kondansatör $Q = 2.5 \times 10^{-5} \text{ C}$ yük depoluyor. Kondansatörün uçları arasındaki potansiyel farkı bulunuz.
$\boxed{V = 5 \text{ V}}$
Aşağıdaki sığa değerlerini Farad cinsinden ifade ediniz.
a) $1000 \text{ } \mu\text{F}$ b) $47 \text{ nF}$ c) $2200 \text{ pF}$