Ünlü Matematikçiler
Leonhard Euler portresi
Matematikçi & Fizikçi
Leonhard
Euler

18. yüzyılın evrensel dehası. Modern matematiğin dilini kuran, 900'den fazla eser bırakan ve kör olduğunda bile üretmeyi durdurmayan adam.

eⁱᵖ + 1 = 0 Euler Kimliği
"En güzel denklem"
"Euler'i okuyun, Euler'i okuyun; o hepimizin ustasıdır." — Laplace
1707 Basel, İsviçre
1727 St. Petersburg
1741 Berlin Akademisi
1766 Tam körlük
1783 St. Petersburg
900+
Yayımlanan makale ve kitap
~⅓
18. yy matematik çıktısının payı
60–80
Basılı eserlerinin cilt sayısı
13
Çocuk (5'i yetişkinliğe erişti)
Euler'in gençlik yılları
01 — Erken Yaşam
Bernoulli'nin Öğrencisi, Dünyanın Hocası

Leonhard Euler, 15 Nisan 1707'de Basel'de doğdu. Babası Paul Euler, matematikçi Jakob Bernoulli'nin öğrencisi olan bir papaz olduğundan, evdeki ilk matematik derslerini babasından aldı. 13 yaşında Basel Üniversitesi'ne giren Euler, kısa süre içinde büyük matematikçi Johann Bernoulli'nin dikkatini çekti.

Bernoulli, Euler'e her hafta çözecek problemler veriyor, her Pazar öğleden sonra sorularını cevaplamak için özel zaman ayırıyordu. Bu özel ilgi, Euler'in babasının papazlık isteğine rağmen matematikte kariyer yapmasının önünü açtı. 1723'te 16 yaşında felsefe yüksek lisansını tamamladı; 1727'de ise St. Petersburg Akademisi'ne davet edildi.

erken yaşam
Euler'in matematiksel notasyonları
02 — Matematik Dili
Modern Notasyonun Mimarı

Euler, bugün sınıflarda öğretilen matematiksel yazım dilinin büyük bölümünü tek başına kurdu. Kullandığı semboller ve gösterimler, matematiği küresel bir dile dönüştürdü:

f(x) Fonksiyon gösterimi — ilk kez Euler kullandı
e Doğal logaritmanın tabanı, Euler sayısı
i Sanal birim (√−1) gösterimi
Toplam sembolü — Euler'in icadı
π Pi sayısı — Euler tarafından yaygınlaştırıldı
Fark operatörü gösterimi
notasyon
Königsberg köprüleri problemi
03 — Keşifler
Analiz, Graf Teorisi ve Sayı Teorisi

Euler Kimliği (eⁱᵖ + 1 = 0): Beş temel matematiksel sabiti — e, i, π, 1 ve 0 — tek bir denklemde birleştiren bu özdeşlik, matematiğin "en güzel denklemi" olarak anılır.

Königsberg Köprüleri (1736): "Her köprüden yalnızca bir kez geçerek şehri turlayabilir misiniz?" sorusunu matematiksel olarak imkânsız olduğunu ispatlayarak graf teorisini ve topolojiyi başlattı.

Basel Problemi (1734): Matematikçileri yıllarca uğraştıran ∑ 1/n² = π²/6 eşitliğini ispatlayarak analitik sayı teorisine damgasını vurdu.

Euler Formülü: eⁱˣ = cos x + i·sin x bağıntısı, kompleks analizi, mühendisliği ve fiziği birbirine bağlayan temel araç hâline geldi.

keşifler
Euler körleşmesine rağmen çalışıyor
04 — Körlük ve Miras
Karanlıkta Yanan Işık

1738'de sağ gözündeki görme yetisini kaybetti. 1771'de ise sol gözü de gitti; tamamen kör oldu. Pek çok insan için bu bir son olurdu. Euler için ise üretimin en verimli dönemiydi. Asistanlarına dikte ettirerek çalışmaya devam etti; hatta kariyerinin son yıllarında ürettiği makalelerin sayısı genç dönemine kıyasla daha yüksekti.

18 Eylül 1783'te öğleden sonra beyin kanaması geçirerek öldü. St. Petersburg Akademisi, ölümünden sonra 50 yıl boyunca Euler'in yayımlanmamış eserlerini basmaya devam etti.

Gauss'un değerlendirmesi: "Euler'in eserlerini incelemek, matematiğin farklı alanları için her zaman en iyi okul olmaya devam edecek; hiçbir şey onun yerini tutamaz."

  • Introductio in analysin infinitorum (1748)
  • Institutiones calculi differentialis (1755)
  • Institutiones calculi integralis (1768–70)
  • Letters of Euler to a German Princess (1768–72)
miras