Üniversite Giriş Sınavları
TYT & AYT
Sınav Rehberi
YKS kapsamındaki iki oturum hakkında merak ettiğin her şey: kapsam, süre, soru dağılımı ve hazırlık kaynakları.
Oturum 1
TYT — Temel Yeterlilik Testi
Tüm adayların girmesi zorunludur. TYT puanıyla önlisans programlarına başvurulur. Ayrıca AYT puanlarının hesaplanabilmesi için TYT barajını geçmek şarttır.
120
Toplam soru
165
Dakika
4
Alan
Konu dağılımı
- Türkçe40 soru
- Temel Matematik40 soru
-
Fen Bilimleri20 soruFizik, Kimya, Biyoloji
-
Sosyal Bilimler20 soruTarih, Coğrafya, Felsefe, Din Kültürü
Oturum 2
AYT — Alan Yeterlilik Testi
Lisans programlarına (mühendislik, hukuk, tıp, öğretmenlik vb.) yerleşmek isteyenler için. AYT, 4 yıllık programlara yerleştirmede temel ölçüttür.
80
Soru / alan
180
Dakika
4
Puan türü
Alan ve soru dağılımı
Sayısal
- Matematik40 soru
- Fen Bilimleri40 soru
Eşit Ağırlık
- Matematik40 soru
- Türk Dili ve Edebiyatı / Sosyal Bil.-140 soru
Sözel
- Türk Dili ve Edebiyatı / Sosyal Bil.-140 soru
- Sosyal Bilimler-240 soru
Dil
- Yabancı Dil80 soru
Puan Ağırlıkları
TYT
Puan Yapısı
| Ders | Soru | Soru başı katsayı* | |
|---|---|---|---|
| Türkçe | 40 | 3.3 | |
| Temel Matematik | 40 | 3.3 | |
| Fen Bilimleri | 20 | 3.4 | |
| Sosyal Bilimler | 20 | 3.4 |
Her doğru +1, her yanlış −0.25 net puan.
TYT Puanı = 100 + (Türkçe net × 3.3) + (Mat net × 3.3) + (Fen net × 3.4) + (Sos net × 3.4)
TYT puanı ne işe yarar?
• 2 yıllık önlisans programlarına (meslek yüksekokulları) doğrudan yerleşmede kullanılır.
• AYT barajı: TYT'den en az 150 puan alınmazsa AYT puanı hesaplanmaz; 4 yıllık lisans programlarına başvurulamaz.
• TYT netleri aynı zamanda tüm AYT puan türleri formüllerine de girer.
⚠ Katsayılar yıldan yıla standart sapma nedeniyle ufak oynamalar gösterebilir.
AYT
Puan Türü Yapısı
| Ders | Katsayı (SAY)* | SAY | EA | SÖZ |
|---|---|---|---|---|
| Matematik | 3.19 | ✓ | ✓ | — |
| Fizik | 2.43 | ✓ | — | — |
| Kimya | 3.07 | ✓ | — | — |
| Biyoloji | 2.51 | ✓ | — | — |
| Ed.-Sosyal Bil.-1 | ~3.0 | — | ✓ | ✓ |
| Sosyal Bilimler-2 | ~3.0 | — | — | ✓ |
| TYT katkısı (TR+SB+TM+FB netleri) | 1.11 / 1.12 / 1.11 / 1.20 | Her puan türünde TYT netleri de formüle girer | ||
SAY — Sayısal Matematik ve Fen ağırlıklı. Mühendislik, Tıp, Eczacılık gibi 4 yıllık lisans programlarına yerleşmede kullanılır.
EA — Eşit Ağırlık Matematik ve Edebiyat/Sosyal Bil. ağırlıklı. Hukuk, İktisadi-İdari Bilimler, İşletme gibi programlar için kullanılır.
SÖZ — Sözel Edebiyat ve Sosyal Bilimler ağırlıklı. Öğretmenlik, Sosyoloji, Tarih, Felsefe gibi programlar için kullanılır.
⚠ Katsayılar yıldan yıla standart sapma nedeniyle ufak oynamalar gösterebilir. Tablodaki katsayılar SAY türü içindir; EA ve SÖZ türü katsayıları farklıdır.
Yerleşme Puanı Nasıl Oluşur?
Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP)
Lise not ortalamasının sınav puanına katkısı
Lise diploma notu önce 5 ile çarpılarak OBP'ye dönüştürülür (max 500). Ardından bu değer bir katsayıyla çarpılıp ham puana eklenerek Yerleşme Puanı (YP) elde edilir.
1
OBP = Diploma Notu × 5 (örn. 85 × 5 = 425)
2
OBP katkısı:
İlk kez yerleşen → OBP × 0.12 (max +60 puan)
Daha önce yerleşen → OBP × 0.06 (max +30 puan)
İlk kez yerleşen → OBP × 0.12 (max +60 puan)
Daha önce yerleşen → OBP × 0.06 (max +30 puan)
3
YP = SAY/EA/SÖZ Ham Puanı + OBP katkısı
Diploma notu 90 olan ilk kez yerleşen aday için: OBP = 450 → Katkı = 450 × 0.12 = +54 puan
🤖 Puan & Sıralama Simülatörünü Dene →
TYT Örnek Hesaplama
Varsayımsal net değerleri
TYT Netleri
Türkçe28 net
Temel Matematik22 net
Fen Bilimleri12 net
Sosyal Bilimler10 net
Hesaplama
100 + (28×3.3) + (22×3.3)= 265.8
+ (12×3.4) + (10×3.4)+ 74.8
TYT Ham Puanı
≈ 340.6
OBP Katkısı (diploma: 90)
OBP = 90 × 5 = 450450
Katkı = 450 × 0.12+54
TYT Yerleşme Puanı
≈ 394.6
TYT yerleşme puanı 2 yıllık önlisans programlarında doğrudan kullanılır.
Örnek Hesaplama
Sayısal (SAY) · varsayımsal net değerleri · ilk kez yerleşen aday
Adım 1 — TYT Netleri
Türkçe28 net
Sosyal Bilimler10 net
Temel Matematik22 net
Fen Bilimleri12 net
Adım 2 — AYT Netleri (SAY)
Matematik30 net
Fizik8 net
Kimya7 net
Biyoloji7 net
Adım 3 — Y-SAY Ham Puanı
133.28 + (28×1.11) + (10×1.12) + (22×1.11) + (12×1.20)TYT payı ≈ 197
(30×3.19) + (8×2.43) + (7×3.07) + (7×2.51)AYT payı ≈ 185
SAY Ham Puanı
≈ 382
Adım 4 — OBP Katkısı
Diploma notu90
OBP = 90 × 5= 450
Katkı = 450 × 0.12 (ilk yerleşen)+54
Tahmini Y-SAY (Yerleşme Puanı)
≈ 436
Gerçek katsayılar ÖSYM tarafından her yıl ayrıca açıklanır. Bu hesaplama yalnızca formülün yapısını göstermek amacıyla hazırlanmıştır.
Sınav Stratejisi
TYT
TYT Sınav Stratejisi
⏱ TYT zamana karşı yarışılan bir sınavdır. 120 soru için 165 dakika verilir; soru başına ortalama yalnızca 82 saniye düşer.
Tüm sorular eşit puan taşır. Bu nedenle zor bir soruya fazla zaman harcamak, çözebileceğiniz kolay soruları kaçırmanıza yol açar. En verimli sınav sırası şöyledir:
1
Türkçe
Okuma hızın yüksekse hızlı puan kaynağı
2
Sosyal Bilimler
Kısa sorular, hızlı çözülür
3
Fen Bilimleri
Orta süre gerektirir
4
Temel Matematik
Kalan sürenin tamamı buraya ayrılır
⚠ İlk üç alan arasında sırayı değiştirebilirsin ancak Matematik kesinlikle en sona bırakılmalıdır. Matematikten başlanırsa süre yetmez ve diğer alanlarda kolayca kazanılabilecek puanlar kaybedilir.
AYT
AYT Sınav Stratejisi
📚 AYT zamana karşı yarışılan bir sınav değildir. 180 dakikada 80 soru çözülür; yeterli süre vardır. Asıl belirleyici olan konuları ne kadar iyi öğrendiğindir.
AYT'de başarının temeli sınav günü değil, çalışma sürecinde atılır. Yüksek katsayılı dersleri derinlemesine öğrenmek, sınav içi taktikten çok daha fazlasını kazandırır.
1
En iyi olduğun alandan başla
Özgüven ve ritim kazanmak için kritiktir
2
Orta seviye konulara geç
Zaman baskısı olmadığından sakin ilerle
3
Zor/emin olmadığın soruları sona bırak
Kalan süreyi bu sorulara ayır, pas geçme
💡 Yüksek katsayılı derslerde (Matematik 3.19, Kimya 3.07) tek bir net, düşük katsayılı derslerden çok daha fazla puan kazandırır. Çalışma planını buna göre kur.
BUders Hazırlık Kaynakları